Value-based care in the health system

VERSLAG EVENEMENT 17 maart 2026

“Value-Based Healtcare (VBHC) (Waardegedreven zorg) in het gezondheidszorgsysteem”

Een geïntegreerde aanpak van gezondheidszorg, onderwijs en sociale diensten, geïnspireerd door het Belgische systeem

Georganiseerd in de SENAAT, door de gezamenlijke commissies:

• Commissie Onderwijs, Wetenschap en Innovatie;
• Commissie Gezondheid;
• Commissie Arbeid, Gezin en Sociale Bescherming in samenwerking met ADR-Vlaanderen (België);
• ADAMS-HUB (Roemenië);

en onder auspiciën van de Belgische ambassadeur in Roemenië.

Gezondheidszorgstelsels over de hele wereld hebben moeite om het hoofd te bieden aan de toenemende ziektelast, waardoor kwetsbare bevolkingsgroepen achterblijven en de ongelijkheid in de toegang tot basisgezondheid, sociale en onderwijsdiensten sterk afneemt. In deze context worden het concept en de praktijk van op waarde gebaseerde zorg (VBHC) steeds belangrijker op de internationale agenda’s voor gezondheidsbeleid.

Het team van het Nationaal Instituut voor Volksgezondheid, bestaande uit mevrouw Simona Pârvu – algemeen directeur en universitair hoofddocent dr. Adrian Pană, reageerde op de uitnodiging van de drie commissies van de Senaat.

Tegelijkertijd nam de heer Irineu Darău, minister van Economie, Digitalisering, Ondernemerschap en Toerisme van Roemenië, ook deel aan het evenement, aangezien het idee voor deze bijeenkomst ontstond tijdens zijn ambtstermijn als voorzitter van de Onderwijscommissie. 

De rond tafel werd ook bijgewoond door vertegenwoordigers van het ministerie van Volksgezondheid; de Nationale Ziekteverzekering; de Orde van Verpleegkundigen, Verloskundigen en Verpleegsters van Roemenië; het Directoraat Volksgezondheid van Caraș-Severin; UNICEF; journalisten; maar ook leiders van niet-gouvernementele organisaties die projecten uitvoeren die relevant zijn voor het onderwerp van het VBHC debat, respectievelijk: het Nationaal Centrum voor Studies voor Huisartsgeneeskunde; de Nationale Alliantie voor Zeldzame Ziekten; ADAM Slatina-Timiș; de Roemeense Vereniging voor Pediatrische Opleiding in de Huisartsgeneeskunde; ADR-Vlaanderen (België).

De debatten werden ingeleid door toespraken van:

• Prof. Dr. Adrian Streinu-Cercel, voorzitter van de Gezondheidscommissie, benadrukte het belang van preventief beleid voor het waarborgen van de gezondheid en de toewijding van de Gezondheidscommissie om het wettelijk kader voor uitgebreide preventieprogramma’s te ondersteunen.
• De heer Ștefan Pălărie, voorzitter van de Commissie Onderwijs, Wetenschap en Innovatie, wees op het belang van een geïntegreerde organisatie van medische, educatieve en sociale diensten.
• Mevrouw Ana-Cynthia-Ioana Păun, vicevoorzitter van de Commissie voor Arbeid, Gezin en Sociale Bescherming, bracht de groeten over van de voorzitter van de commissie, de heer Marius Humelnicu, en verwelkomde initiatieven om medische, sociale en educatieve diensten op gemeenschapsniveau te integreren, met name in het belang van kwetsbare mensen.
• Z.E. John Cornet d’Elzius, ambassadeur van het Koninkrijk België in Roemenië, wees op het belang van samenwerking tussen de twee landen – Roemenië en België – met name in het kader van de bilaterale gezondheidsdiplomatie.
• De heer Irineu Darău, minister van Economie, Digitalisering, Ondernemerschap en Toerisme, stelde tijdens de besprekingen de mogelijkheid voor om gezondheidsgegevens op te slaan in de “wallet” die binnen het digitaliseringsbeleid op het punt staat te worden gedefinieerd. Om de integratie en continuïteit van diensten te ondersteunen, stelde de minister bovendien voor om de mogelijkheid te onderzoeken van geïntegreerde betalingsmethoden voor zorgverleners (bundelbetalingen).

• Dr. Adrian Pană, expert op het gebied van overheidsbeleid en gezondheidsmanagement, benadrukte het bestaan van een huidig systeem in Roemenië dat wordt gekenmerkt door versnippering tussen gezondheidszorg, sociale voorzieningen en onderwijs, wat leidt tot inefficiëntie, grote ongelijkheden en hoge kosten, met name door het gebrek aan preventie en coördinatie van de zorg. De gepresenteerde gegevens illustreerden de omvang van het probleem: 1.088.583 potentiële verloren levensjaren door kanker (2022–2024); meer dan de helft van de mensen met diabetes niet gediagnosticeerd; een dekkingsgraad van borstkankerscreening van minder dan 1,2% tegenover de EU-doelstelling van 70%; en 15,4% van de bevolking die in gebieden met meervoudige achterstand woont. De directe kosten van diabetes bedragen jaarlijks meer dan 5,3 miljard RON, waarvan 92,9% wordt veroorzaakt door complicaties — 9 amputaties per dag en 3,85 miljoen ontslagen per jaar met diabetes als secundaire diagnose — terwijl de preventiekosten slechts 2,8% vertegenwoordigen, vergeleken met het EU-gemiddelde van 5,5%. Deze tekortkomingen zijn des te duidelijker in gemarginaliseerde gebieden, waar de bevolking slechte toegang heeft tot basisvoorzieningen: de vroegtijdige sterfte aan kanker is 25% hoger (RR 1,25; 95% BI: 1,24–1,26), met variaties tot 38% voor maagkanker en 37% voor baarmoederhalskanker — een ziekte die voor 100% te voorkomen is. Geïntegreerde medisch-sociaal-educatieve diensten, georganiseerd op vier progressieve niveaus (informatie, coördinatie, functionele integratie, volledige wederzijdse integratie), gebaseerd op multidisciplinaire teams en casemanagement, kunnen spoedopnames met 25-30% verminderen, de therapietrouw met ongeveer 40% verhogen en een besparing van 3-4 euro opleveren voor elke euro die in preventie wordt geïnvesteerd. Voor de implementatie is een duidelijk wetgevend kader nodig om de interministeriële integratie, de status van de casemanager, de interoperabiliteit van systemen – onder meer via een nieuwe titel gewijd aan het informatiesysteem in de gezondheidszorg en digitale gezondheidszorg in Wet 95/2006 – en de ontwikkeling van geïntegreerde gemeenschapscentra te reguleren.
• De heer Tim Langbeen, deskundige bij CM België – Het Caruna-initiatief, gelanceerd door CM, heeft tot doel het gezondheidszorgstelsel te herdefiniëren aan de hand van een visie die tot stand is gekomen via een breed participatief proces, een visie waarin de “zorgmaatschappij” centraal staat en die een evenwicht zoekt tussen efficiëntie en de menselijke dimensie van zorg, zoals burgers die ervaren. Het proces omvatte een uitgebreide maatschappelijke dialoog (duizenden bijdragen, openbare debatten en raadplegingen met deskundigen), die uitmondde in de aanneming van 31 resoluties waarin de richtingen van de hervorming voor de samenleving en het gezondheidsstelsel worden geschetst. De centrale conclusie is de noodzaak van een ingrijpende paradigmaverschuiving, waarbij zorg een collectieve verantwoordelijkheid wordt, ondersteund door maatschappelijke mobilisatie en structurele hervormingen. Het draagvlak voor de hervormingsideeën wordt gewaarborgd door het brede participatieve proces waarbij deskundigen en burgers betrokken zijn. 

• Mevrouw Agnès Chapelle, deskundige Europese zaken, CM, België, gaf een korte toelichting op het organisatiemodel van de Belgische ziekenfondsen.
• De heer Ioan Suru, directeur van het Slatina-Timiș Gezondheidscentrum (ADAMS-HUB) – het Slatina-Timiș-model toont aan dat de organisatie van geïntegreerde medisch-sociale diensten op gemeenschapsniveau, gebaseerd op mutualistische principes en de actieve betrokkenheid van leden, diverse diensten (preventie, thuiszorg, casemanagement, telegeneeskunde) kan bieden die zijn aangepast aan de lokale behoeften. Door de centrale rol van verpleegkundigen en de proactieve aanpak van chronische ziekten bereikt de gemeenschap betere gezondheidsresultaten (lagere sterfte) en een lager verbruik van middelen, met name door ziekenhuisopnames te vermijden. Het model is effectief vanuit een op waarden gebaseerd perspectief en zou op nationaal niveau moeten worden uitgebreid door middel van overheidsbeleid, adequate financiering en prestatiegerichte stimuleringsmechanismen.
• De heer Bart Cooreman, BScN, MScN, RN, docent in de bacheloropleiding verpleegkunde, Artevelde Hogeschool Gent, België – Het gezondheidszorgsysteem kampt met personeelstekorten, toenemende druk en inefficiënties, waardoor de rol van verpleegkundigen moet worden uitgebreid en taken moeten worden herverdeeld (task shifting). Het voorgestelde model, geïnspireerd door Europese praktijken (bijv. België), omvat duidelijk omschreven competenties, gereguleerde protocollen, gerichte bijscholing in de benodigde nieuwe vaardigheden en het gebruik van technologie om verpleegkundigen in staat te stellen nieuwe taken op zich te nemen (bijv. monitoring van chronische ziekten, het voorschrijven van medicaties die al door artsen zijn voorgeschreven, casemanagement voor thuiszorg en palliatieve zorg). Deze aanpak verhoogt de efficiëntie van het gebruik van het bestaande medisch personeel,  verbetert de resultaten voor de patiënt en ondersteunt de overgang naar een op waarde gebaseerd zorgsysteem, met name in de eerstelijnsgezondheidszorg en de thuiszorg.

• Mevrouw Larisa Mezinu-Bălan, vicevoorzitter van de CNAS, benadrukte de noodzaak om de stroom van secundaire gegevens in het gezondheidszorgsysteem te verduidelijken.
• Mevrouw Lidia Onofrei, PhD, Ministerie van Volksgezondheid, verduidelijkte de rol van de gemeenschapsverpleegkundige en de bestaande wetgeving die kan worden aangevuld.
• Mevrouw Mariana Zazu, MScN, RN, Drd. UMF “Carol Davila” Boekarest, coördinator van de afdeling Onderzoek en Innovatie binnen OAMGMAMR, presenteerde de initiatieven van de Orde in de context van het behandelde onderwerp, waarbij ze de nadruk legde op de ontwikkeling van het PERFORM-project – „PERFORMANCE IN TRAINING” door de ontwikkeling en actualisering van specialisatieprogramma’s voor verpleegkundigen, waarmee concrete stappen worden gezet voor de ontwikkeling van geavanceerde praktijkvoering, ter ondersteuning van de actieve betrokkenheid van verpleegkundigen bij casemanagement, in samenwerking met het multidisciplinaire team. Tegelijkertijd voert OAMGMAMR een proefproject uit om het zorgplan te implementeren, wat bijdraagt aan het versterken van de rol en verantwoordelijkheden van de verpleegkundige en het verhogen van de kwaliteit en consistentie van de zorg. Deze initiatieven sluiten aan bij de richting die wordt gepromoot door de ‘International Council of Nurses’ – “Empowering Nurses: New Horizons Transforming Health and Care” – waarin de nadruk ligt op de noodzaak om het potentieel van verpleegkundigen bij de transformatie van gezondheidszorgstelsels ten volle te benutten.
• Dr. Cristina Isar, voorzitter van “The National Centre for Studies in Family Medicine” (CNSMF), merkte op dat het noodzakelijk is om een flexibeler contract met huisartsen op te stellen, een contract dat rekening houdt met verschillende praktijkomstandigheden, ook met betrekking tot permanente opleiding. Dr. Isar stelde voor dat opleidingsplannen voor de permanente vorming van artsen en verpleegkundigen een percentage studiepunten zouden bevatten dat aansluit bij de bestaande strategie voor dienstontwikkeling.

Belangrijkste conclusies van de debatten:

• Roemenië kampt met een aanzienlijk tekort aan medisch personeel.
• Het tekort aan artsen en verpleegkundigen is vooral groot in gemarginaliseerde plattelandsgebieden.
• Overmatige bureaucratisering en een gebrek aan flexibiliteit in de modellen voor de organisatie en financiering van gezondheidsdiensten en van geïntegreerde medisch-sociaal-educatieve diensten dragen bij tot de toename van dit probleem van slechte toegang tot diensten.
• Er wordt gewezen op ernstige tekortkomingen in het zorgtraject van de patiënt, met name het gebrek aan continuïteit in de zorg tussen het ziekenhuis, de polikliniek, de huisarts en de gemeenschap; de beperkte mogelijkheden van de huisarts om complexe gevallen te behandelen; het tekort aan specialisten in de regio en het ontbreken van structuren om de patiënt na ontslag te begeleiden. 
• De oplossingen waar Europese landen (België, Groot-Brittannië, Denemarken, Nederland, enz.) hun toevlucht toe hebben genomen, omvatten:
  • Empowerment van verpleegkundigen, taakverschuiving, 
  • het opzetten van het elektronisch medisch dossier, het waarborgen van interoperabiliteit tussen instellingen die medische patiëntgegevens gebruiken en ten slotte het opzetten van een geïntegreerd systeem voor gezondheidsinformatiebeheer,
  • het creëren van mechanismen voor een flexibele organisatie en financiering van gezondheidsdiensten, geïntegreerde medisch-sociaal-educatieve diensten.

Belangrijkste aanbevelingen voor verdere follow-up:

• De noodzaak om een kaderwet te promoten voor de organisatie en levering van geïntegreerde medisch-sociaal-educatieve diensten.
• De goedkeuring van een artikel gewijd aan het gezondheidsinformatiesysteem en digitale gezondheidszorg in Wet 95/2006 — een niet-aangenomen wetsvoorstel, essentieel voor de digitalisering en standaardisatie van gegevensverzameling, de oprichting van een nationaal screeningsregister; interoperabiliteit tussen SIUI–REGAS–DGASPC en de ontwikkeling van een platform voor oproep-terugroep en longitudinale patiëntopvolging. Zonder dit wetgevingskader blijft de technische integratie van de systemen onmogelijk. Realtime gegevensuitwisseling moet worden geregeld door duidelijke protocollen voor interinstitutionele communicatie en interoperabiliteit. De noodzaak van een structurele transformatie van het gezondheidszorgstelsel door middel van preventie en de verschuiving van het zwaartepunt naar gemeenschapsdiensten/eerstelijnsgezondheidszorg. 
• Er wordt voorgesteld om technologie te gebruiken voor het monitoren van vitale parameters, ook thuis, de ontwikkeling van telegeneeskunde en het gebruik van digitale hulpmiddelen. 
• Er wordt gewezen op de noodzaak om een geïntegreerd platform te ontwikkelen dat de uitwisseling van informatie tussen professionals en instellingen mogelijk maakt, en om de toewijzing van budgetten te baseren op reële behoeften die per regio zijn vastgesteld en op de analyse van de prestaties van zorgverstrekkers.
• Om de continuïteit van de toegang tot diensten te waarborgen, is het essentieel om medische, sociale en educatieve diensten te integreren, en de rol van casemanager te institutionaliseren, die interventies coördineert en het zorgplan aanpast; de status van de casemanager vanuit juridisch oogpunt voor dergelijke geïntegreerde diensten te definiëren en financiering voor de duurzame werking ervan te waarborgen.
• Er wordt benadrukt dat de bevoegdheden van verpleegkundigen moeten worden uitgebreid door middel van mechanismen voor de ontwikkeling van geavanceerde praktijkvoering, bepalingen inzake taakverschuiving en verduidelijking van het wettelijk kader van de activiteiten die verpleegkundigen kunnen uitvoeren, hetzij op basis van medische delegatie, hetzij autonoom. Er wordt voorgesteld om duidelijke protocollen in te voeren, permanente opleiding te versterken en nieuwe rollen te creëren, zoals de verpleegkundige met casemanagerfuncties, parallel aan de vaststelling van adequate personeelsnormen en minimale opleidingseisen.
• De noodzaak van systemen om modellen van goede praktijken te identificeren die toegevoegde waarde bieden aan de burger, maar ook aan de samenleving door hun effectiviteit en kostenefficiëntie; om deze modellen te analyseren en overheidsbeleid te bevorderen dat gericht is op de verspreiding van deze modellen.
• Over het algemeen is de benadrukte strategische richting de verschuiving van een gefragmenteerd en reactief systeem naar een geïntegreerd, proactief en preventiegericht systeem, met sector-overschrijdende coördinatie en intelligent gebruik van gegevens, waarbij de nadruk ligt op de gemeenschap, de continuïteit van de zorg en de optimalisatie van professionele rollen binnen multidisciplinaire teams, met het oog op het respecteren van de sociale rechten van burgers.
• Voortzetting van evenementen als deze en gerichte discussies over de verschillende onderwerpen voor de ontwikkeling van de nodige documentatie; uitwisseling van knowhow tussen Roemenië en België; enz. Er moeten uitwisselingen worden georganiseerd tussen instellingen, bestuursorganen, ngo’s, parlementen en ministers in het kader van de gezondheidsdiplomatie tussen België en Roemenië.