Hét Roemeens-Belgisch tijdschrift!

Buna 34 - 24 december 2025

REACT

REACT – ‘Buna’ zeggen tegen de toekomst

REACT – het project dat kunstmatige intelligentie in het dagelijks leven van gemeenschappen brengt.

Cristina Victoria Chert, Algemeen Directeur TON

Als je “BUNA” (Goeie dag n.v.d.r.) zegt, dan begin je een gesprek. Je bouwt een brug, een begin, een uitnodiging tot dialoog.

Het tijdschrift “BUNA” heeft een simpele maar krachtige boodschap in de titel: begroeten, ontvangen, verbinding maken.

In dezelfde geest zegt ons Erasmus+-project ‚REACT – Revolutie in onderwijs en vaardigheden in gemeenschappen – door middel van AI-technologie voor het eerst op grote schaal in de landelijke en kleine stedelijke gemeenschappen in Roemenië: “Hallo, kunstmatige intelligentie!”

Geen angstige “hallo”, geen technische ‘hallo’, maar een vriendelijke, toegankelijke, mensgerichte “hallo”.

Want REACT is juist gemaakt om deze technologie, die soms als moeilijk of intimiderend wordt ervaren, om te zetten in een concreet, praktisch instrument dat dicht bij het dagelijks leven staat.

Waarom REACT? Omdat mensen moeten reageren op hun eigen digitale toekomst.

De digitale versnelling heeft veel gemeenschappen achtergelaten. En volwassenen – vooral degenen boven de 50 – hebben deze kloof het sterkst gevoeld.

Tegelijkertijd heeft de EU “digitaal onderwijs” uitgeroepen tot prioriteit voor 2025.

REACT is dus begonnen vanuit duidelijke realiteiten (behoeften): beperkte toegang tot digitaal leren op het platteland, gebrek aan basisvaardigheden op het gebied van AI bij onze senioren in Roemenië, onvoldoende opgeleide trainers om AI te onderwijzen, een dringende behoefte aan volwassenen die de technologieën kunnen begrijpen en gebruiken die hun leven in de zeer nabije toekomst zullen bepalen.

Tijdens de officiële presentatie van het project op de persconferentie van 18 november 2025 werden deze argumenten en strategische ontwikkelingsrichtingen van de TON-stichting gedetailleerd uiteengezet:

Wat brengt REACT in gemeenschappen (2025-2027)

Het project is gebaseerd op drie eenvoudige, maar impactvolle pijlers:

1. Opleiding van trainers in AI (Malta)

Drie TON-trainers met ervaring in volwassenenonderwijs doen mee aan een intensieve AI-cursus in Malta (trainingspartner gevonden via het EPALE-platform), waar de focus ligt op ethiek, praktische toepassingen, toegankelijke tools en modern onderwijsontwerp met AI.

2. AI-workshops voor volwassenen in Roemenië

We organiseren 12 online workshops, open voor het grote publiek, voor mensen uit plattelands- en kleine stedelijke gemeenschappen, waarbij minstens 200 volwassenen zullen leren hoe ze AI kunnen gebruiken in hun dagelijkse activiteiten: op het werk, in het gezin, in lokale projecten. Daarna gaan 10 gemeenschapsleiders uit TON naar België om Europese voorbeelden te zien van hoe AI kan helpen bij lokale ontwikkeling.

3. Een AI-handboek voor gemeenschappen maken

Drie TON-trainers met ervaring in volwassenenonderwijs doen mee aan een intensieve AI-cursus in Malta (trainingspartner gevonden via het EPALE-platform), waar de focus ligt op ethiek, praktische toepassingen, toegankelijke tools en modern onderwijsontwerp met AI.

Aan het einde van het project maken we een uniek, makkelijk te gebruiken hulpmiddel dat wordt verspreid onder meer dan 350 organisaties in Roemenië en de EU: een handboek voor gemeenschapsleiders over het gebruik van AI in gemeenschapswerk, met voorbeelden, tools, richtlijnen en scenario’s uit het echte leven.

Deze onderdelen, die in de officiële presentatie van het project worden uitgelegd, vormen een compleet traject: we leiden trainers op → we leiden volwassenen op → we leiden leiders op → we creëren hulpmiddelen → we vergroten de impact.

Hoe ziet “REACT!” er in de praktijk uit?

“Hallo” zeggen tegen kunstmatige intelligentie betekent: zonder angst je computer aanzetten, een chatbox gebruiken voor administratieve taken, een businessplan maken voor kleine lokale ondernemers, interactief lesmateriaal maken, leren hoe je gegevens kunt beschermen en AI op een ethische manier kunt gebruiken, lokale problemen omzetten in praktische digitale oplossingen, en dat allemaal… met één klik.

Met andere woorden, REACT wordt de toegangspoort tot autonomie, nieuwsgierigheid en vooruitgang voor leiders, trainers, opleiders en senioren die van het project profiteren.

Verwachte impact: gemeenschappen die leren, zich aanpassen en REACT-eren.

Volgens het project zal REACT de volgende resultaten opleveren: 3 trainers gespecialiseerd in AI, 200 digitaal opgeleide volwassenen (in Roemenië), een AI-handboek dat nationaal en in de EU wordt verspreid, een internationaal praktijknetwerk, lokale oplossingen op basis van AI, gemeenschapsleiders die beter zijn voorbereid op de uitdagingen van de toekomst.

Conclusie: REACT – een project over mensen, niet over technologie

Kunstmatige intelligentie is geen “sciencefiction” en ook geen “gevaar” op zich.

Het wordt alleen gevaarlijk als mensen geen toegang hebben tot kennis.

Dat is precies wat REACT doet: kennis brengen waar die het meest nodig is.

HALLO, toekomst!

HALLO, innovatie!

HALLO, kunstmatige intelligentie!

Want de toekomst moet je niet met angst tegemoetzien. Ze moet met een warm welkom en vertrouwen worden begroet. We maken deel uit van deze digitale revolutie en zullen eraan bijdragen met onze creativiteit en innovatie! We REACT-eren! We hebben initiatieven, creativiteit en een verlangen naar kennis!

Dit project wordt gefinancierd door de Europese Unie via het Erasmus+-programma; KA122-ADU – Korte mobiliteitsprojecten; Projectidentificatienummer: 2025-1-RO01-KA122-ADU-000343067).